{"id":966,"date":"2015-07-02T16:55:19","date_gmt":"2015-07-02T16:55:19","guid":{"rendered":"http:\/\/kpdi.pl\/deutsch\/?p=966"},"modified":"2018-05-08T06:09:30","modified_gmt":"2018-05-08T06:09:30","slug":"odpowiedzialnosc-czlonkow-zarzadu-za-zobowiazania-spolki-299","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kpdi.pl\/deutsch\/blog\/2015\/07\/02\/odpowiedzialnosc-czlonkow-zarzadu-za-zobowiazania-spolki-299\/","title":{"rendered":"Osobista odpowiedzialno\u015b\u0107 cz\u0142onk\u00f3w zarz\u0105du za zobowi\u0105zania sp\u00f3\u0142ki z ograniczon\u0105 odpowiedzialno\u015bci\u0105 (cz\u0119\u015b\u0107 I)"},"content":{"rendered":"

Artyku\u0142 ten rozpoczyna cykl trzech artyku\u0142\u00f3w po\u015bwi\u0119conych om\u00f3wieniu podstawowych zasad osobistej odpowiedzialno\u015bci cz\u0142onk\u00f3w zarz\u0105du za zobowi\u0105zania sp\u00f3\u0142ki z o.o. Pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 dotyczy\u0107 b\u0119dzie przes\u0142anek odpowiedzialno\u015bci oraz jej zakresu. W drugim artykule zostanie przybli\u017cona mo\u017cliwo\u015b\u0107 zwolnienia si\u0119 cz\u0142onka zarz\u0105du z odpowiedzialno\u015bci za zobowi\u0105zania sp\u00f3\u0142ki z o.o. Z kolei trzecia i ostatnia cz\u0119\u015b\u0107 b\u0119dzie mia\u0142a na celu om\u00f3wienie odpowiedzialno\u015bci cz\u0142onk\u00f3w zarz\u0105du za zobowi\u0105zania podatkowe sp\u00f3\u0142ek w \u015bwietle art. 116 Ordynacji podatkowej.<\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

Zasada<\/strong><\/p>\n

Zgodnie z tre\u015bci\u0105 art. 299 k.s.h., w przypadku gdy egzekucja przeciwko sp\u00f3\u0142ce oka\u017ce si\u0119 bezskuteczna, cz\u0142onkowie zarz\u0105du odpowiadaj\u0105 solidarnie za jej zobowi\u0105zania.<\/p>\n

W orzecznictwie S\u0105du Najwy\u017cszego od lat panuje rozbie\u017cno\u015b\u0107 co do okre\u015blenia charakteru odpowiedzialno\u015bci z art. 299 k.s.h., sprowadzaj\u0105ca si\u0119 do pr\u00f3by odpowiedzi na pytanie, czy jest to odpowiedzialno\u015b\u0107 gwarancyjna, czy odszkodowawcza.<\/p>\n

Nie jest celem niniejszego artyku\u0142u opowiadanie si\u0119 za jedn\u0105 z powy\u017cszych koncepcji. Istotne jest jednak, i\u017c odpowiedzialno\u015b\u0107 cz\u0142onk\u00f3w zarz\u0105du sp\u00f3\u0142ki z o.o. ma charakter \u201ezast\u0119pczy\u201d w stosunku do odpowiedzialno\u015bci, jak\u0105 ponosi sp\u00f3\u0142ka za swoje zobowi\u0105zania. W sytuacji nieposiadania przez sp\u00f3\u0142k\u0119 z o.o. wystarczaj\u0105cych \u015brodk\u00f3w na sp\u0142at\u0119 zobowi\u0105za\u0144, art. 299 k.s.h. umo\u017cliwia wierzycielowi wyst\u0105pienie z roszczeniem wobec cz\u0142onka zarz\u0105du.<\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

Rozwi\u0105zanie to stanowi wyj\u0105tek od zasady, \u017ce za zobowi\u0105zania sp\u00f3\u0142ki kapita\u0142owej, jako osoby prawnej, odpowiada sama sp\u00f3\u0142ka. Taka subsydiarna odpowiedzialno\u015b\u0107 mened\u017cer\u00f3w jest charakterystyczna dla sp\u00f3\u0142ek z o.o. nie tylko w ramach systemu prawa polskiego.<\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

Roszczenie z art. 299 k.s.h. nale\u017cy traktowa\u0107 jako ostateczne zabezpieczenie roszcze\u0144 wierzycieli przeciwko sp\u00f3\u0142ce. Orzecznictwo wskazuje wr\u0119cz, i\u017c odpowiedzialno\u015b\u0107 z art. 299 k.s.h. jest sankcj\u0105 za kierowanie przez zarz\u0105d sprawami sp\u00f3\u0142ki w spos\u00f3b niekorzystny dla wierzycieli, kt\u00f3ry doprowadzi\u0142 do bezskuteczno\u015bci egzekucji jej zobowi\u0105za\u0144.<\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

Bezskuteczno\u015b\u0107 egzekucji.<\/strong><\/p>\n

Podstawow\u0105 przes\u0142ank\u0105 odpowiedzialno\u015bci jest bezskuteczno\u015b\u0107 egzekucji z maj\u0105tku sp\u00f3\u0142ki.<\/p>\n

Oznacza ona w praktyce przede wszystkim, \u017ce nie dosz\u0142o do zaspokojenia roszcze\u0144 wierzyciela w post\u0119powania wszcz\u0119tym i prowadzonym wed\u0142ug przepis\u00f3w kodeksu post\u0119powania cywilnego o post\u0119powaniu egzekucyjnym. Nie ma przy tym potrzeby wykazywania, \u017ce wierzyciel wykorzysta\u0142 wszelkie sposoby egzekucji, bo wystarczy wykazanie bezskuteczno\u015bci zaspokojenia przy wykorzystaniu jednego z nich. O bezskuteczno\u015bci egzekucji mo\u017ce wi\u0119c \u015bwiadczy\u0107 postanowienie komornika o umorzeniu egzekucji ze wzgl\u0119du na jej bezskuteczno\u015b\u0107.<\/p>\n

Ustawa jednak nie nakazuje wykazywania tej przes\u0142anki w formie okre\u015blonego dokumentu urz\u0119dowego. Ustalenie przes\u0142anki bezskuteczno\u015bci egzekucji mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 na podstawie ka\u017cdego dowodu wskazuj\u0105cego, \u017ce sp\u00f3\u0142ka nie ma maj\u0105tku, kt\u00f3ry pozwala\u0142by na zaspokojenie wierzyciela. W doktrynie panuje zgodno\u015b\u0107, i\u017c w przypadkach oczywistego braku maj\u0105tku sp\u00f3\u0142ki, wierzyciel nie musi wyst\u0119powa\u0107 z wnioskiem egzekucyjnym. Za wystarczaj\u0105ce nale\u017cy uzna\u0107 m.in. uzyskanie wykazu wskazuj\u0105cego na nadmiar zobowi\u0105za\u0144 nad maj\u0105tkiem d\u0142u\u017cnika w post\u0119powaniu o wyjawienie maj\u0105tku d\u0142u\u017cnika, czy te\u017c postanowienie s\u0105du o oddaleniu wniosku o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci z tego powodu, \u017ce maj\u0105tek sp\u00f3\u0142ki nie wystarcza nawet na koszty post\u0119powania.<\/p>\n

Warto podkre\u015bli\u0107, i\u017c bezskuteczno\u015b\u0107 ta musi zachowa\u0107 aktualno\u015b\u0107 w dniu wydania orzeczenia przez S\u0105d. Je\u015bli po pierwotnym stwierdzeniu bezskutecznej egzekucji oka\u017ce si\u0119, \u017ce wierzyciel mo\u017ce jednak uzyska\u0107 zaspokojenie od sp\u00f3\u0142ki, nale\u017cy odm\u00f3wi\u0107 mu prawa do \u017c\u0105dania zaspokojenia z maj\u0105tku cz\u0142onk\u00f3w zarz\u0105du sp\u00f3\u0142ki.<\/p>\n

Zakres odpowiedzialno\u015bci<\/strong><\/p>\n

W przypadku bezskuteczno\u015bci egzekucji, cz\u0142onkowie zarz\u0105du odpowiadaj\u0105 za zobowi\u0105zania sp\u00f3\u0142ki ca\u0142ym swoim osobistym maj\u0105tkiem, tera\u017aniejszym jak i przysz\u0142ym.<\/p>\n

Odpowiedzialno\u015b\u0107 cz\u0142onk\u00f3w zarz\u0105du sp\u00f3\u0142ki z o.o. opr\u00f3cz charakteru osobistego i subsydiarnego, jest r\u00f3wnie\u017c odpowiedzialno\u015bci\u0105 solidarn\u0105, co oznacza, \u017ce wszyscy odpowiadaj\u0105 za ca\u0142y d\u0142ug. Wierzyciel mo\u017ce wi\u0119c wybra\u0107, z maj\u0105tku kt\u00f3rego lub kt\u00f3rych cz\u0142onk\u00f3w zarz\u0105du, i w jakiej wysoko\u015bci, dokona zaspokojenia swych roszcze\u0144. Cz\u0142onkom zarz\u0105du, kt\u00f3rych maj\u0105tek podlega egzekucji, przys\u0142uguje w stosunku do pozosta\u0142ych roszczenie regresowe, co prawo domagania si\u0119 na drodze s\u0105dowej zwrotu poniesionych nale\u017cno\u015bci od pozosta\u0142ych zobowi\u0105zanych. Nadto, w przypadku gdy cz\u0142onek zarz\u0105du pozostaje w ma\u0142\u017ce\u0144skiej maj\u0105tkowej wsp\u00f3lno\u015bci ustawowej wierzyciele mog\u0105 rozci\u0105gn\u0105\u0107 zakres odpowiedzialno\u015bci na przedmioty obj\u0119te wsp\u00f3lno\u015bci\u0105 ustawow\u0105 ma\u0142\u017ce\u0144sk\u0105.<\/p>\n

Ramy czasowe odpowiedzialno\u015bci.<\/strong><\/p>\n

Cz\u0142onek zarz\u0105du z dniem powo\u0142ania go do organu podlega odpowiedzialno\u015bci za zobowi\u0105zania sp\u00f3\u0142ki z o.o. a\u017c do dnia, w kt\u00f3rym przestanie by\u0107 cz\u0142onkiem tego organu (odwo\u0142anie, rezygnacja, itp.). Nie ma znaczenia data zg\u0142oszenia tego faktu do rejestru s\u0105dowego. Jednak\u017ce, w razie wyst\u0105pienia zdarze\u0144 uniemo\u017cliwiaj\u0105cych wykonywanie obowi\u0105zk\u00f3w cz\u0142onka zarz\u0105du nie b\u0119dzie on ponosi\u0142 odpowiedzialno\u015bci.<\/p>\n

Kontrowersyjna wydaje si\u0119 teza jednego z orzecze\u0144 S\u0105du Najwy\u017cszego, zgodnie z kt\u00f3rym, odwo\u0142anie cz\u0142onka zarz\u0105du sp\u00f3\u0142ki z ograniczon\u0105 odpowiedzialno\u015bci\u0105, nie ujawnione w rejestrze handlowym, nie zwalnia go od odpowiedzialno\u015bci wynikaj\u0105cej z art. 299 k.s.h. Jest to o tyle dyskusyjne, i\u017c odwo\u0142any cz\u0142onek zarz\u0105du po pierwsze przestaje spe\u0142nia\u0107 podstawow\u0105 przes\u0142ank\u0119 \u2013 \u201ebycia\u201d cz\u0142onkiem zarz\u0105du, a po drugie – nie ma on mo\u017cliwo\u015bci z\u0142o\u017cenia skutecznego wniosku o \u201ewykre\u015blenie si\u0119\u201d z KRS. Ustanie odpowiedzialno\u015bci uzale\u017cnione by\u0142oby wi\u0119c od dzia\u0142ania os\u00f3b trzecich.<\/p>\n

Warto te\u017c wskaza\u0107 na stanowisko S\u0105du Najwy\u017cszego zmierzaj\u0105ce do ograniczenia bardzo restrykcyjnie uregulowanej mo\u017cliwo\u015bci dochodzenia roszcze\u0144 od cz\u0142onka zarz\u0105du. I tak S\u0105d Najwy\u017cszy stwierdzi\u0142 m.in., i\u017c art. 299 k.s.h. nie uprawnia do dochodzenia szkody w przypadku, gdy roszczenia wynikaj\u0105 ze zobowi\u0105za\u0144 zaci\u0105gni\u0119tych przez poprzedni zarz\u0105d. Prowadzi\u0142oby to do sytuacji, w kt\u00f3rej skuteczno\u015b\u0107 z\u0142o\u017cenia pozwu uzale\u017cniona by\u0142a od tego by ta sama osoba zaci\u0105gn\u0119\u0142a zobowi\u0105zanie i by\u0142a nadal cz\u0142onkiem zarz\u0105du w chwili bezskuteczno\u015bci egzekucji. Taka interpretacja prowadzi\u0107 mog\u0142aby do faktycznego zmarginalizowania roli przepisu art. 299 k.s.h.<\/p>\n

Podsumowanie<\/strong><\/p>\n

Aby powo\u0142ywa\u0107 si\u0119 na odpowiedzialno\u015b\u0107 cz\u0142onka zarz\u0105du za zobowi\u0105zania zarz\u0105dzanej sp\u00f3\u0142ki z zasady wystarczy, by wierzyciel wykaza\u0142 istnienie swojego zobowi\u0105zania wobec sp\u00f3\u0142ki oraz bezskuteczno\u015b\u0107 egzekucji z jej maj\u0105tku. Swoisty automatyzm odpowiedzialno\u015bci powoduje, i\u017c art. 299 k.s.h. stanowi\u0107 mo\u017ce skuteczny or\u0119\u017c w r\u0119kach wierzyciela. Dlatego tak istotne z perspektywy cz\u0142onka zarz\u0105du jest umiej\u0119tne wykorzystanie sposob\u00f3w obrony przed roszczeniami wierzycieli. Tej tematyce zostanie po\u015bwi\u0119cony kolejny artyku\u0142 z cyklu, kt\u00f3ry uka\u017ce si\u0119 za tydzie\u0144 (18.01.2010).<\/p>\n<\/div>

<\/div><\/div><\/div><\/div>