{"id":968,"date":"2015-07-02T16:56:28","date_gmt":"2015-07-02T16:56:28","guid":{"rendered":"http:\/\/kpdi.pl\/english\/?p=968"},"modified":"2018-05-07T21:27:25","modified_gmt":"2018-05-07T21:27:25","slug":"intellectual-property-disputes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kpdi.pl\/english\/blog\/2015\/07\/02\/intellectual-property-disputes\/","title":{"rendered":"OSOBISTA ODPOWIEDZIALNO\u015a\u0106 CZ\u0141ONK\u00d3W ZARZ\u0104DU ZA ZOBOWI\u0104ZANIA SP\u00d3\u0141KI Z OGRANICZON\u0104 ODPOWIEDZIALNO\u015aCI\u0104 (cz\u0119\u015b\u0107 II)"},"content":{"rendered":"

Cz\u0119\u015b\u0107 druga cyklu ma na celu przybli\u017cenie mo\u017cliwo\u015bci zwolnienia si\u0119 cz\u0142onk\u00f3w zarz\u0105du z odpowiedzialno\u015bci za zobowi\u0105zania sp\u00f3\u0142ki z o.o. oraz wskazanie zasad przedawnienia roszcze\u0144 przeciwko cz\u0142onkom zarz\u0105du sp\u00f3\u0142ki.<\/p>\n

Zasada<\/strong><\/p>\n

Zgodnie z tre\u015bci\u0105 art. 299 \u00a7 2 k.s.h. cz\u0142onek zarz\u0105du mo\u017ce si\u0119 uwolni\u0107 od odpowiedzialno\u015bci za zobowi\u0105zania sp. z o.o., je\u017celi wyka\u017ce, \u017ce we w\u0142a\u015bciwym czasie zg\u0142oszono wniosek o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci lub wszcz\u0119to post\u0119powanie uk\u0142adowe, albo \u017ce niezg\u0142oszenie wniosku o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci oraz niewszcz\u0119cie post\u0119powania uk\u0142adowego nast\u0105pi\u0142o nie z jego winy, albo \u017ce pomimo niezg\u0142oszenia wniosku o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci oraz niewszcz\u0119cia post\u0119powania uk\u0142adowego wierzyciel nie poni\u00f3s\u0142 szkody.<\/p>\n

Warto przy tej okazji wskaza\u0107, i\u017c cz\u0142onkowie zarz\u0105du sp\u00f3\u0142ki z o.o. odpowiadaj\u0105 zar\u00f3wno za zobowi\u0105zania istniej\u0105ce w momencie zaj\u015bcia przes\u0142anek og\u0142oszenia upad\u0142o\u015bci, jak i za zobowi\u0105zania sp\u00f3\u0142ki powsta\u0142e dopiero po spe\u0142nieniu si\u0119 przes\u0142anek zg\u0142oszenia wniosku o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci.<\/p>\n

Mo\u017cna zatem wyr\u00f3\u017cni\u0107 trzy sytuacje, kt\u00f3rych wykazanie ma wp\u0142yw na uwolnienie cz\u0142onka zarz\u0105du od odpowiedzialno\u015bci.<\/p>\n

Zg\u0142oszenie wniosku o upad\u0142o\u015b\u0107 sp\u00f3\u0142ki<\/strong><\/p>\n

Cz\u0142onek zarz\u0105du sp. z o.o. odpowiada z art. 299 k.s.h za szkod\u0119 spowodowan\u0105 niezg\u0142oszeniem we w\u0142a\u015bciwym czasie wniosku o upad\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n

Zwolnienie si\u0119 z odpowiedzialno\u015bci\u00a0 opiera\u0107 mo\u017ce si\u0119 przede wszystkim\u00a0 na argumentacji, \u017ce w czasie, gdy pozostawa\u0142 cz\u0142onkiem zarz\u0105du nie istnia\u0142y przes\u0142anki og\u0142oszenia upad\u0142o\u015bci lub te\u017c, gdy nie by\u0142 cz\u0142onkiem zarz\u0105du w czasie, gdy powsta\u0142y podstawy do zg\u0142oszenia wniosku.<\/p>\n

Na gruncie ustawy Prawo upad\u0142o\u015bciowe i naprawcze z dnia 28 lutego 2003 r. przes\u0142anki og\u0142oszenia upad\u0142o\u015bci zosta\u0142y uj\u0119te jako: nie wykonywanie wymagalnych zobowi\u0105za\u0144 lub sytuacja, w kt\u00f3rej zobowi\u0105zania przekrocz\u0105 warto\u015b\u0107 maj\u0105tku d\u0142u\u017cnika, nawet w\u00f3wczas, gdy na bie\u017c\u0105co te zobowi\u0105zania wykonuje. Wskazuje si\u0119, \u017ce zaprzestanie p\u0142acenia d\u0142ug\u00f3w (i nie wykonywanie wymagalnych zobowi\u0105za\u0144) powinno mie\u0107 charakter trwa\u0142y i obiektywny, tzn. wynika\u0107 z niemo\u017cno\u015bci d\u0142u\u017cnika do sp\u0142acenia zobowi\u0105za\u0144. Z kolei ocena, czy maj\u0105tek nie wystarcza na zaspokojenie d\u0142ug\u00f3w powinna zosta\u0107 oparta na analizie bilansu i r\u00f3\u017cnicy pomi\u0119dzy aktywami a pasywami sp\u00f3\u0142ki. Wskazuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce nie dochodzi do zaprzestania p\u0142acenia zobowi\u0105za\u0144, je\u015bli d\u0142u\u017cnik nie p\u0142aci, gdy\u017c nie uznaje obowi\u0105zku sp\u0142aty lub uwa\u017ca wierzytelno\u015b\u0107 za nienale\u017cn\u0105.<\/p>\n

W przypadku stwierdzenia istnienia przes\u0142anek do og\u0142oszenia upad\u0142o\u015bci, obowi\u0105zek z\u0142o\u017cenia wniosku o jej og\u0142oszenie spoczywa na zarz\u0105dzie.<\/p>\n

Jednak\u017ce od ka\u017cdego z cz\u0142onk\u00f3w zarz\u0105du wymaga si\u0119 samodzielnej inicjatywy w zakresie zg\u0142aszania wniosku o upad\u0142o\u015b\u0107 we w\u0142a\u015bciwym czasie, je\u017celi zmierza on do wy\u0142\u0105czenia omawianej odpowiedzialno\u015bci. Nale\u017cy zatem stwierdzi\u0107, \u017ce w celu wy\u0142\u0105czenia odpowiedzialno\u015bci wniosek o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci mo\u017ce zg\u0142osi\u0107 samodzielnie ka\u017cdy cz\u0142onek zarz\u0105du, niezale\u017cnie od przyj\u0119tych w sp\u00f3\u0142ce z ograniczon\u0105 odpowiedzialno\u015bci\u0105 zasad jej reprezentacji.<\/p>\n

Dla zwolnienia si\u0119 odpowiedzialno\u015bci za wystarczaj\u0105ce uzna\u0107 nale\u017cy wykazanie, \u017ce we w\u0142a\u015bciwym czasie wierzyciel (a nie sp\u00f3\u0142ka) wyst\u0105pi\u0142 ju\u017c z wnioskiem o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci. Pozwany cz\u0142onek zarz\u0105du mo\u017ce powo\u0142a\u0107 si\u0119 wi\u0119c na zg\u0142oszony we w\u0142a\u015bciwym czasie wniosek o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci samodzielnie przez niego z\u0142o\u017cony, a tak\u017ce pochodz\u0105cy od innych cz\u0142onk\u00f3w zarz\u0105du, a nawet od wierzyciela sp\u00f3\u0142ki.<\/p>\n

Z\u0142o\u017cenie wniosku o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci winno nast\u0105pi\u0107 w ci\u0105gu 2 tygodni od zaistnienia jej przes\u0142anek. Jednak\u017ce rozpatruj\u0105c sprawy z art. 299 k.s.h., orzecznictwo S\u0105du Najwy\u017cszego, stara si\u0119 jednak \u0142agodzi\u0107 tak sztywne pojmowanie terminu do z\u0142o\u017cenia wniosku. S\u0105d Najwy\u017cszy interpretuj\u0105c poj\u0119cie \u201ew\u0142a\u015bciwego czasu\u201d, niekiedy nie uto\u017csamia go z powy\u017cszym 2-tygodniowym terminem. Zgodnie z jedn\u0105 z tez wyra\u017conych przez SN (IV CSK 430\/07), z pewno\u015bci\u0105 nie b\u0119dzie spe\u0142nia\u0107 przes\u0142anki “w\u0142a\u015bciwego czasu” w rozumieniu art. 299 \u00a7 2 k.s.h. moment, gdy maj\u0105tek sp\u00f3\u0142ki nie wystarcza nawet na cz\u0119\u015bciowe zaspokojenie wierzycieli i koszt\u00f3w post\u0119powania upad\u0142o\u015bciowego, a wi\u0119c gdy sp\u00f3\u0142ka jest ju\u017c bankrutem. Skutkiem takich rozwa\u017ca\u0144, w pewnych okoliczno\u015bciach, jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 obrony cz\u0142onka zarz\u0105du przed odpowiedzialno\u015bci\u0105 za zobowi\u0105zania sp\u00f3\u0142ki, nawet gdyby wniosek o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci zosta\u0142 z\u0142o\u017cony po up\u0142ywie powy\u017cszego 2 tygodniowego terminu.<\/p>\n

Nie zwalnia od odpowiedzialno\u015bci z\u0142o\u017cenie nieskutecznego wniosku o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci. Zgodnie z regu\u0142ami post\u0119powania cywilnego, wniosek zwr\u00f3cony przez s\u0105d z przyczyn formalnych traktowany jest jako nie z\u0142o\u017cony. Ma to istotny wymiar praktyczny. Skuteczno\u015b\u0107 z\u0142o\u017cenia wniosku o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci jest uzale\u017cniona od spe\u0142nienia szeregu wymog\u00f3w formalnych. S\u0105d upad\u0142o\u015bciowy nie wzywa jednak do ich uzupe\u0142nienia, zwracaj\u0105c wniosek wnioskodawcy. Ponowne jego z\u0142o\u017cenie w wy\u017cej wskazanym dwutygodniowym terminie jest ju\u017c zazwyczaj niemo\u017cliwe.<\/p>\n

Brak winy cz\u0142onka zarz\u0105du<\/strong><\/p>\n

W\u0142a\u015bciwy czas do zg\u0142oszenia wniosku o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci jest przes\u0142ank\u0105 obiektywn\u0105, ustalan\u0105 w oparciu o okoliczno\u015bci faktyczne ka\u017cdej sprawy. Dla jego okre\u015blenia nie ma znaczenia subiektywne przekonanie cz\u0142onk\u00f3w zarz\u0105du. Przepis art. 299 \u00a7 2 k.s.h. przewiduje domniemanie winy cz\u0142onka zarz\u0105du w niezg\u0142oszeniu wniosku o upad\u0142o\u015b\u0107 we w\u0142a\u015bciwym czasie ze wzgl\u0119du na to, \u017ce cz\u0142onkom zarz\u0105du powinien by\u0107 znany na bie\u017c\u0105co stan finansowy sp\u00f3\u0142ki, a co za tym idzie mo\u017cliwo\u015bci zaspokojenia d\u0142ug\u00f3w.<\/p>\n

Ci\u0119\u017car dowodu braku tej winy obci\u0105\u017ca cz\u0142onka zarz\u0105du. Powinien wykaza\u0107, i\u017c jego dzia\u0142anie nie by\u0142o bezprawne, tym samym nie naruszy\u0142 swoich obowi\u0105zk\u00f3w, lub mimo naruszenia prawa nie mo\u017cna przypisa\u0107 mu niedbalstwa w prowadzeniu spraw sp\u00f3\u0142ki. Klasycznym powodem mo\u017ce by\u0107 wprowadzenie go w b\u0142\u0105d co do danych o wynikach finansowych sp\u00f3\u0142ki czy d\u0142u\u017csza, usprawiedliwiona nieobecno\u015b\u0107, obejmuj\u0105ca okres, w kt\u00f3rym wyst\u0105pi\u0142y przes\u0142anki z\u0142o\u017cenia wniosku o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci, jak np. pozbawienie wolno\u015bci w zwi\u0105zku z prowadzonym post\u0119powaniem karnym, w czasie kt\u00f3rego wyst\u0105pi\u0142y przes\u0142anki i up\u0142yn\u0105\u0142 termin do z\u0142o\u017cenia wniosku o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci \/ post\u0119powania uk\u0142adowego.<\/p>\n

Odpowiedzialno\u015b\u0107 cz\u0142onka zarz\u0105du wy\u0142\u0105cza brak winy w ka\u017cdej postaci w niezg\u0142oszeniu wniosku o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci oraz niewszcz\u0119ciu post\u0119powania uk\u0142adowego, a zatem cz\u0142onek zarz\u0105du nie b\u0119dzie tak\u017ce odpowiada\u0142, je\u015bli nie podj\u0105\u0142 stosownych dzia\u0142a\u0144 z winy nieumy\u015blnej. Brak winy mo\u017ce wi\u0105za\u0107 si\u0119 z r\u00f3\u017cnymi okoliczno\u015bciami. Istotne jest jedynie, aby te okoliczno\u015bci powodowa\u0142y brak mo\u017cliwo\u015bci stwierdzenia istnienia podstawy do og\u0142oszenia upad\u0142o\u015bci, pomimo do\u0142o\u017cenia nale\u017cytej staranno\u015bci przez cz\u0142onka zarz\u0105du.<\/p>\n

Brak szkody wierzyciela<\/strong><\/p>\n

Je\u017celi cz\u0142onek zarz\u0105du nie z\u0142o\u017cy\u0142 wniosku o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci, mo\u017ce zwolni\u0107 si\u0119 z odpowiedzialno\u015bci przewidzianej w art. 299 k.s.h., wykazuj\u0105c, \u017ce wierzyciel poni\u00f3s\u0142by szkod\u0119 nawet gdyby taki wniosek zosta\u0142 z\u0142o\u017cony\u00a0 w stosownym terminie.<\/p>\n

Dla zastosowania tej formy obrony nale\u017cy wykaza\u0107 brak lub mniejszy zakres zaspokojenia wierzyciela z maj\u0105tku sp\u00f3\u0142ki w razie zg\u0142oszenia wniosku o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci lub wszcz\u0119cia post\u0119powania uk\u0142adowego we w\u0142a\u015bciwym czasie, ni\u017c faktyczn\u0105 warto\u015b\u0107 uzyskan\u0105 przez wierzyciela w chwili obecnej. O wyst\u0105pieniu ewentualnej szkody b\u0119dziemy mogli m\u00f3wi\u0107 jedynie wtedy, gdy wyst\u0105pi r\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy wielko\u015bci\u0105 zaspokojonej wierzytelno\u015bci w wyniku wszcz\u0119cia przytoczonych powy\u017cej post\u0119powa\u0144, a rzeczywistym zaspokojeniem nale\u017cno\u015bci.<\/p>\n

Brak szkody oznacza brak uszczerbku maj\u0105tkowego po stronie wierzyciela. Z praktyki wynika, \u017ce dowodzenie braku szkody po stronie wierzyciela jest bardzo utrudnione. Pow\u00f3d musi wykaza\u0107, \u017ce zobowi\u0105zanie nie zosta\u0142oby pokryte z maj\u0105tku sp\u00f3\u0142ki nawet w\u00f3wczas, gdyby zg\u0142oszono upad\u0142o\u015b\u0107 w przepisanym terminie, wi\u0119c zaniechanie tego zg\u0142oszenia nie wyrz\u0105dzi\u0142o wierzycielowi szkody. Sprowadza\u0107 si\u0119 b\u0119dzie to w du\u017cej mierze do nadzwyczajnych zdarze\u0144 unicestwiaj\u0105cych ca\u0142y lub znaczny maj\u0105tek sp\u00f3\u0142ki, jak np. bankructwo g\u0142\u00f3wnego kontrahenta sp\u00f3\u0142ki od kt\u00f3rego dzia\u0142alno\u015bci zale\u017cy jej funkcjonowanie czy wypadek unicestwiaj\u0105cy maj\u0105tek sp\u00f3\u0142ki, kt\u00f3rego wyst\u0105pienie nie by\u0142o pokryte ochron\u0105 ubezpieczeniow\u0105.<\/p>\n

Przedawnienie roszcze\u0144<\/strong><\/p>\n

Obrona cz\u0142onka zarz\u0105du mo\u017ce polega\u0107 r\u00f3wnie\u017c na wykazaniu zarzutu przedawnienia roszcze\u0144. Podniesienie tego zarzutu wymaga wykazania up\u0142ywu okre\u015blonego czasu od chwili gdy wierzyciel m\u00f3g\u0142 z\u0142o\u017cy\u0107 pozew przeciwko cz\u0142onkowi zarz\u0105du.<\/p>\n

Dominuje pogl\u0105d, \u017ce do roszcze\u0144 wierzycieli sp\u00f3\u0142ki z ograniczon\u0105 odpowiedzialno\u015bci\u0105 przeciwko cz\u0142onkom jej zarz\u0105du maj\u0105 zastosowanie przepisy o przedawnieniu roszcze\u0144 o naprawienie szkody wyrz\u0105dzonej czynem niedozwolonym, tj. roszczenie przedawnia si\u0119 z up\u0142ywem lat trzech od dnia, w kt\u00f3rym poszkodowany dowiedzia\u0142 si\u0119 o szkodzie i o osobie obowi\u0105zanej do jej naprawienia, ka\u017cdorazowo jednak po up\u0142ywie dziesi\u0119ciu lat od dnia, w kt\u00f3rym nast\u0105pi\u0142o zdarzenie wywo\u0142uj\u0105ce szkod\u0119.<\/p>\n

Termin przedawnienia biegnie na og\u00f3\u0142 od dnia, w kt\u00f3rym mo\u017cliwe by\u0142o stwierdzenie bezskuteczno\u015bci egzekucji wierzytelno\u015bci obj\u0119tej tytu\u0142em egzekucyjnym wystawionym przeciwko sp\u00f3\u0142ce.\u00a0 Z regu\u0142y bowiem ju\u017c w tej chwili wierzyciele sp\u00f3\u0142ki dowiaduj\u0105 si\u0119 o szkodzie i osobie obowi\u0105zanej do jej naprawienia. Przed dniem bezskuteczno\u015bci egzekucji tej wierzytelno\u015bci bieg przedawnienia roszczenia wobec cz\u0142onk\u00f3w zarz\u0105du nie mo\u017ce si\u0119 rozpocz\u0105\u0107, poniewa\u017c dopiero w tym dniu powstaj\u0105 przes\u0142anki odpowiedzialno\u015bci odszkodowawczej przewidzianej w art. 299 k.s.h.<\/p>\n

Nale\u017cy jednak podkre\u015bli\u0107, i\u017c w orzecznictwie zarysowa\u0142 si\u0119 pogl\u0105d wskazuj\u0105cy \u017ce termin przedawnienia roszcze\u0144 wobec cz\u0142onk\u00f3w zarz\u0105du sp\u00f3\u0142ki z o.o. rozpoczyna bieg ju\u017c od momentu uzyskania przez wierzyciela \u015bwiadomo\u015bci, \u017ce wyegzekwowanie d\u0142ugu od sp\u00f3\u0142ki jest niemo\u017cliwe, np. w przypadku gdy inna egzekucja prowadzona przeciwko tej sp\u00f3\u0142ce zosta\u0142a umorzona z uwagi na bezskuteczno\u015b\u0107.<\/p>\n

Nale\u017cy przy tej okazji wskaza\u0107 na istnienie okoliczno\u015bci, kt\u00f3re powoduj\u0105 zawieszenie lub przerwanie biegu przedawnienia, takie jak np. uznanie roszczenia, wszcz\u0119cie post\u0119powania mediacyjnego, zawezwanie do pr\u00f3by ugodowej, si\u0142a wy\u017csza itp.. Stosuje si\u0119 tu og\u00f3lne zasady kodeksu cywilnego.<\/p>\n

Post\u0119powanie gospodarcze \u2013 ograniczenia formalne\u00a0 i ich skutki.<\/strong><\/p>\n

Obrona przed roszczeniami z art. 299 k.s.h. prowadzona jest w post\u0119powaniu s\u0105dowym, kt\u00f3re ma charakter gospodarczy. Obecne regu\u0142y proces gospodarczy obwarowany jest szeregiem ogranicze\u0144 formalnych, kt\u00f3rych uchybienie powoduje negatywne skutki procesowe \u2013 z przegran\u0105 w sprawie (niezale\u017cnie od s\u0142uszno\u015bci argument\u00f3w)<\/p>\n

Najistotniejszym problemem jest regu\u0142a, zgodnie z kt\u00f3r\u0105, wszelkie twierdzenia i dowody na ich poparcie musz\u0105 by\u0107 zg\u0142oszone przez pozwanego cz\u0142onka zarz\u0105du w pierwszym pi\u015bmie procesowym (odpowied\u017a na pozew, sprzeciw od nakazu zap\u0142aty, sprzeciw od wyroku zaocznego itp.), na co pozwany ma 14 dni od dor\u0119czenia pisma wszczynaj\u0105cego spraw\u0119. Uchybienie temu terminowi powoduje utrat\u0119 mo\u017cliwo\u015bci powo\u0142ania si\u0119 na te argumenty w dalszym post\u0119powaniu.<\/p>\n

Podsumowanie<\/strong><\/p>\n

Osobista odpowiedzialno\u015b\u0107 cz\u0142onk\u00f3w zarz\u0105du za zobowi\u0105zania sp\u00f3\u0142ki pomimo swojego nieograniczonego charakteru, nie pozostawia pozwanego cz\u0142onka zarz\u0105du bez prawa obrony i przewiduje mo\u017cliwo\u015b\u0107 zwolnienia si\u0119 od niej. Jednak\u017ce ka\u017cdorazowo ci\u0119\u017car wykazania okoliczno\u015bci uwalniaj\u0105cych spoczywa na pozwanym cz\u0142onku zarz\u0105du.<\/p>\n

Kr\u00f3tkie terminy na przygotowanie argument\u00f3w na obron\u0119 oraz cz\u0119sty brak dost\u0119pu do dokument\u00f3w sp\u00f3\u0142ki (rezygnacja, odwo\u0142anie cz\u0142onka zarz\u0105du) powoduj\u0105, i\u017c warto na bie\u017c\u0105co zaopatrywa\u0107 si\u0119 i archiwizowa\u0107 podstawowe informacje o stanie finans\u00f3w sp\u00f3\u0142ki.<\/p>\n

Osobista odpowiedzialno\u015b\u0107 cz\u0142onk\u00f3w zarz\u0105du za zobowi\u0105zania sp\u00f3\u0142ki z o.o. na p\u0142aszczy\u017anie podatkowej zostanie przybli\u017cona w trzeciej cz\u0119\u015bci opracowania.<\/p>\n<\/div>

<\/div><\/div><\/div><\/div>